เมื่อพูดถึงความงามของผู้หญิงจีนในสมัยโบราณ
ภาพหญิงสาวในชุดฮั่นฝูที่มีลวดลายอ่อนช้อย ใบหน้าที่แต่งแต้มด้วยเครื่องสำอางจากธรรมชาติ และทรงผมที่ประดับประดาด้วยปิ่นหยกอันวิจิตร ย่อมทำให้เรานึกถึงความประณีตอันล้ำลึกที่สะท้อนถึงค่านิยมและความเชื่อในแต่ละยุคสมัย
ราวกับคำว่า “朱唇一点笑,白雪凝肌貌”
ที่หมายความว่า ริมฝีปากแดงแต้มแย้มยิ้ม ผิวขาวราวหิมะเย็นเยียบแสนบริสุทธิ์
บทกวีนี้จากราชวงศ์ถังสะท้อนถึงมาตรฐานความงามในยุคนั้นที่ให้ความสำคัญกับผิวพรรณที่เนียนใสและรอยยิ้มที่งดงาม
ชุดฮั่นฝู: ความงามในรายละเอียด
“衣裳虽不新,风采动人心”
(แม้เสื้อผ้าไม่ใช่ของใหม่ แต่ยังตรึงใจด้วยเสน่ห์ของผู้สวมใส่)
ชุดฮั่นฝูถือเป็นสัญลักษณ์ของความงามในวัฒนธรรมจีน โครงสร้างเสื้อผ้าที่มีความสมดุล ลวดลายที่สื่อถึงธรรมชาติ และการเลือกใช้ผ้าที่ละเอียดอ่อนแสดงถึงความพิถีพิถันของช่างฝีมือในยุคนั้น
ราชวงศ์ฮั่น: ชุดมีความเรียบง่ายและสง่างาม สะท้อนถึงจิตวิญญาณของความสมถะ
ราชวงศ์ถัง: เสื้อผ้ามีสีสันสดใส เนื้อผ้าทอด้วยแพรไหมและปักลวดลายอย่างประณีต
ราชวงศ์ซ่ง: การออกแบบมุ่งเน้นความเรียบหรูและเน้นลวดลายที่สื่อถึงความสงบ
ชุดฮั่นฝูในปัจจุบัน
แม้ว่าจะเป็นชุดที่ถูกใช้ในสมัยโบราณ แต่ฮั่นฝูได้รับการฟื้นฟูในหมู่คนรุ่นใหม่ ทำให้การใส่ฮั่นฝูกลายเป็นกระแสนิยมที่ผสมผสานอดีตและปัจจุบันเข้าด้วยกัน การใส่ฮั่นฝูในเทศกาลสำคัญหรือสถานที่ท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์ยังช่วยเพิ่มความน่าสนใจในการเที่ยวจีนอีกด้วย
เครื่องสำอางจีนโบราณ: ศาสตร์แห่งความงาม
“淡扫蛾眉朝至尊,浓妆素裹暮留春”
(แต่งคิ้วบางเบาต้อนรับรุ่งอรุณ แต่งหน้าเข้มขับความงามในยามเย็น)
สำหรับมุมมองของชาวจีนในสมัยก่อน ได้มองว่าจุดที่เซ็กซี่ที่สุดบนใบหน้านั้นคือ “คิ้ว” ตัวอย่างเช่นแม่นางทั้งหลายในราชวงศ์ฉินมองว่าคิ้วที่สวย เซ็กซี่คือคิ้วที่มีขนดก ฟู ยาว และ โค้ง
เครื่องสำอางในสมัยโบราณสะท้อนถึงภูมิปัญญาและความใส่ใจในรายละเอียดของผู้หญิงจีน ตั้งแต่การใช้วัตถุดิบจากธรรมชาติไปจนถึงการออกแบบเครื่องสำอางเพื่อเน้นความงามเฉพาะตัว
แป้งขาว (白粉): ทำจากไข่มุกบดละเอียด ผสมน้ำมันดอกไม้ ช่วยทำให้ผิวขาวกระจ่างใส
ลิปสติกจากธรรมชาติ: นิยมใช้กลีบดอกคำฝอยหรือกลีบกุหลาบบดผสมกับน้ำผึ้ง ทาลงบนริมฝีปากเพื่อเพิ่มความสดใส
บัววาดบนหน้าผาก (花钿): การแต่งหน้าผากด้วยลวดลายดอกไม้สีทองหรือสีแดง เป็นที่นิยมในราชวงศ์ถัง
ทรงผมและเครื่องประดับ: ศิลปะแห่งความสมบูรณ์แบบ
ทรงผมและเครื่องประดับในแต่ละยุคสะท้อนถึงค่านิยมของสังคม และยังบ่งบอกถึงสถานะของผู้หญิงในสมัยนั้น
“镜中梳妆映月华,鬓影垂肩若流霞。”
(หวีผมหน้ากระจกสะท้อนแสงจันทร์ ปอยผมปลิวไสวสวนกันคล้ายกลุ่มเมฆแดง)
ราชวงศ์ฮั่น: ผู้หญิงนิยมมวยผมต่ำและประดับด้วยปิ่นปักผมทำจากไม้
ราชวงศ์ถัง: ทรงผมมีความซับซ้อน เช่น การมวยผมสูงและตกแต่งด้วยเครื่องประดับทองคำหรือดอกไม้สด
ราชวงศ์ชิง: ผู้หญิงชนชั้นสูงใส่ปิ่นปักผมทำจากหยกและไข่มุก ซึ่งแสดงถึงฐานะทางสังคม
เครื่องประดับในยุคโบราณ
เครื่องประดับ เช่น ปิ่นปักผม (簪子) และกำไลหยก (玉镯) เป็นสัญลักษณ์ของความมั่งคั่งและโชคลาภ นอกจากนี้ยังมีความเชื่อว่าหยกช่วยปกป้องผู้สวมใส่จากอันตราย
ความงามจากธรรมชาติ: การดูแลผิวพรรณ
ความงามของผู้หญิงจีนไม่ได้ขึ้นอยู่กับเครื่องสำอางเพียงอย่างเดียว แต่ยังรวมถึงการบำรุงผิวพรรณด้วยวัตถุดิบธรรมชาติ
น้ำผึ้งและน้ำนม: ใช้ทำความสะอาดและเพิ่มความชุ่มชื้นให้กับผิว
ผงไข่มุก: ผงไข่มุกบดละเอียดช่วยลดริ้วรอยและทำให้ผิวกระจ่างใส
สมุนไพรจีน: เช่น โสมและดอกเก๊กฮวย เป็นวัตถุดิบสำคัญในการบำรุงผิวและรักษาสมดุลของร่างกาย
ความเชื่อและค่านิยมเกี่ยวกับความงาม
ในวัฒนธรรมจีนโบราณ ความงามไม่ได้หมายถึงรูปลักษณ์เพียงอย่างเดียว แต่ยังครอบคลุมถึงคุณลักษณะภายใน เช่น ความอ่อนโยน ความสงบเสงี่ยม และความฉลาด
“德容兼备,乃为真美”
(ผู้ที่มีทั้งคุณธรรมและความงาม นั่นคือความงดงามที่แท้จริง)
ในอดีต มีคำกล่าวที่เกี่ยวกับมตราฐานความงามภายในของแม่นางทั้งหลายคือ 3 เชื่อฟัง และ 4 คุณธรรม โดย 3 เชื่อฟังนั้นหมายถึง
ก่อนแต่งเชื่อฟังพ่อแม่ หลังแต่งเชื่อฟังสามี หลังสามีจากไปเชื่อฟังลูก
สะท้อนให้เห็นถึงค่านิยมชายเป็นใหญ่ที่หยั่งรากลึกไปในวัฒนธรรมจีนสมัยก่อนที่มีอิทธิพลมาจาก หลักคำสอนของ ขงจื้อ
ต่อมาคือ 4 คุณธรรม ได้แก่ รูปร่างหน้าตาสะอาดสะอ้าน กิริยางดงาม พูดจาไพเราะ และ งานบ้านงานเรือนต้องไม่ขาดตก
ความงามที่เชื่อมโยงอดีตและปัจจุบัน
ความงามในประวัติศาสตร์จีนเป็นศิลปะที่สะท้อนถึงวัฒนธรรมและค่านิยมในยุคต่างๆ การศึกษาเรื่องราวเหล่านี้ไม่เพียงช่วยให้เราเข้าใจอดีต แต่ยังช่วยเติมเต็มมุมมองใหม่ๆ เกี่ยวกับความงามในปัจจุบัน
สำหรับผู้ที่สนใจอยากสัมผัสกลิ่นอายของความงามในประวัติศาสตร์จีน การ เที่ยวจีน เพื่อเยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์ที่จัดแสดงชุดฮั่นฝู เครื่องสำอางโบราณ หรือชุมชนที่ยังคงรักษาขนบธรรมเนียมดั้งเดิมไว้ จะเป็นประสบการณ์ที่ช่วยเชื่อมโยงอดีตและปัจจุบันอย่างลึกซึ้ง
อ้างอิง
“Chinese Historical Clothing and Makeup,” China Heritage Quarterly
“The Beauty of Hanfu: Reviving Traditional Chinese Dress,” The Hanfu Times
“Natural Beauty Practices in Ancient China,” Chinese Culture Academy
